کهنسالی و آغاز فرایند فرسایش سیستم اسکلتی-عضلانی

کهنسالی فرآیندی غیرقابل برگشت است و تغییرات ساختاری زیادی دراندام ها و سیستم های بدن ایجاد می کند. این تغییرات در اشخاص مختلف متفاوت است و ممکن است با شدت کم یا زیاد رخ دهد. بسیاری از این تغییرات که کل زندگی شخص را تحت تأثیر قرار میدهد، اساسا بر ستون فقرات و شکل بدن (Body Posture) تأثیر می‌گذارد. این تغییرات عموما بین 40 الی 50 سالگی شروع شده و در ابتدا روند کندی دارد، ولی پس از 60 سالگی این روند سرعت می گیرد و فرایند پیچیده ای است.
کهنسالی با کاهش تأثیر سلول عصبی مرکزی و جانبی، کاهش وزن، کاهش حجم توده های عضلانی و استخوانی نسبت به وزن کلی بدن رابطه ی مستقیم دارد. علاوه بر آن، محتوای پتاسیم و آب موجود در سلول ها همانند نرخ سنتز پروتئین در ماهیچه ها کاهش می یابد. کاهش تدریجی شبکه ی مویرگی موجب کاهش استقامت عضلات و شکنندگی بافت های همبند و کاهش نیروی عضلانی شده که مستقیما بر شکل بدن (پاسچر) تأثیر گذار است. هدف این تحقیق، ارزیابی پارامترهای بادی پاسچر بر مردان و زنان بالای 60 سال است و به درستی اهمیت معاینه های دوره ای و سنجش وضعیت سلامت ستون فقرات را نمایان میکند.

شرح تحقیق

در سال 2012 تحقیقات جامعی به منظور مقایسه پاسچر افراد جوان با افراد پا به سن گذاشته و بدون بیماریهای زمینه ای و بی نیاز از تجهیزات کمک حرکتی در کشور روسیه انجام شد. در این تحقیقات 140 فرد به طور رندوم انتخاب شده و از 2 گروه تشکیل شده بودند، گروه اول (گروه آزمایشی) شامل 70 شخص با سن بین 60 تا 90 سال با تعداد برابری زن و مرد بود. گروه دوم (گروه کنترل شده) از 70 شخص با سن بین 20 الی 25 سال که سن ثبات پاسچر است تشکیل شده بود. تمام بیماران قادر به حرکت بدون کمک خاصی بودند و توانایی ایستادن برای آزمایش را داشتند. افرادی که توانایی ایستادن و حفظ تعادل بدون کمک را نداشتند و به دلیل اختلالات مغزی یا شرایط اسکلتی/عضلانی با کمک تجهیزات ارتوپدی قادر به حرکت بودند، از آزمایش کنار گذاشته شدند. پاسچر بدن با استفاده از یک متد فتوگرامتری ارزیابی می شد. شکل 1 نمونه ای از این ارزیابی را نشان می دهد.

شرح مشاهدات آزمایش

نتایج تحقیقات، تغییرات بزرگی را در پارامتر های بادی پاسچر برای زنان و مردان بالای 60 سال نسبت به گروه کنترل شده (افراد بین 20 تا 25 سال) نشان می دهد. تغییرات موجود در پارامتر ها نشان می داد، هم زنان و هم مردان با بالا رفتن سن دارای افزایش زاویه ی انحراف بدن و افزایش عمق کیفوز سینه هستند. این دو پارامتر در بین زنان قابل توجه تر بود. علاوه بر آن، زاویه ی انحراف قفسه سینه فوقانی، زاویه ی خط شانه و عدم تقارن کتف ها بین زنان افزایش یافته بود. در حالی که زاویه ی انحراف مهره های کمر و تفاوت فاصله ی بین کتف پایینی و ستون فقرات بین مردان افزایش یافت.

مقایسه ی پارامتر های بادی پاسچر در بین زنان و مردان بالای 60 سال نشان داد که زاویه ی لوردوز کمر به مقدار زیادی در بین مردان بیشتر بود. برجستگی کیفوز قفسه ی سینه و انحراف رو به جلوی بدن، از جمله تغییرات بادی پاسچر بودند که به شدت به سن افراد وابسته اند. این مشکلات قامتی نتیجه فرسودگی سیستمهای اسکلتی، عضلانی و عصبی در سنین بالا هستند. هم چنین با بالارفتن سن و تغییرات ستون فقرات، انعطاف پذیری و قدرت عضلات کاهش می یابد و تغییرات ساختاری در استخوان ها، رباط ها و مفاصل و غضروف ها ایجاد می شود. این امر موجب تخریب و تغییر شکل در ستون فقرات و مفاصل لگن می شود. افزایش سن موجب تخریب بیشتر و تغییرات مفاصل و رباط های اندام های مختلف بدن خواهد شد. با کاهش قدرت عضلات بدن، افراد مسن از تجهیزات کمکی برای حفظ تعادل خود استفاده خواهند کرد. در نتیجه ی آن مرکز ثقل بدن به جلو متمایل شده و نیمه ی بالایی بدن به طور کامل به طرف جلو منحرف می شود.

این تحقیق نشان داده است که عمق کیفوز قفسه ی سینه در افراد مسن افزایش یافته بود. یعنی ارتباط مستقیمی بین سن و کیفوز سینه وجود دارد. در ادامه نتیجه گرفتند که کیفوز سینه با شدت بیشتری در زنان رخ می دهد. فرایند پیری تغییرات نگران کننده ای در غشاء مغزی، اندام های داخلی، احساسات و سیستم اسکلتی عضلانی ایجاد می کند. بر اساس تحقیقات علمی دیگر، هایپرکیفوز های سینه سطح ناتوانی را در افراد افزایش می دهد، کیفیت زندگی را کاهش داده، موجب بیماری های ریوی می شود و میزان شکستگی های بدن و کشیدگی های ستون فقرات را افزایش می دهد.

نتیجه گیری

در بزرگسالان، عدم تقارن ستون فقرات اگر به سرعت تشخیص داده نشود و اقدامات لازم صورت نگیرد میتواند تبدیل به یک مشکل دائمی شود و نمی توان این عارضه را کاهش داد. اصلاح نشدن این عدم تقارن موجب تخریب ستون فقرات شده که درد زیادی در پی خواهد داشت. در مرحله ی اول، تشخیص زود هنگام و آگاهی از تغییر شکل بدن و ستون فقرات از اولین اقداماتی است که باید برای افراد در معرض کهنسالی انجام شود. امروزه در کلینیکهای حرفه ای، علاوه بر معاینات بالینی از تجهیزات پیشرفته برای تشخیص و تحلیل دقیق استفاده می‌شود.
PT-Posture دستگاه آنالیز ناهنجاریهای قامتی با دقت 1 درجه و 1 میلیمتر است که به طور کلی هر نوع انحراف و عدم تقارن در بدن انسان را به طور دقیق گزارش می‌کند. پس از تشخیص شروع فرایند فرسایش سیستم اسکلتی عضلانی در سالمندان، برای پیشگیری از تغییر شکل شدید ستون فقرات، تمریناتی برای تقویت کردن عادت های بادی پاسچر مناسب، تمرینات آنتی گراویتی و تقویت عضلات پشت بدن تجویز می‌شود. هر چه تمرینات به مدت طولانی تری انجام شوند، عادت های مناسب برای ستون فقرات ماندگارتر می‌شوند و اثر بخشی درمان با تست های دوره ای ارزیابی می‌شود. برای افرادی که پا به سن گذاشته اند، تمریناتی که به صورت گروهی انجام می‌شود مؤثر تر خواهند بود. بیمارانی که یک دوره ی درمانی برای بهبود تغییر شکل ستون فقرات خود را شروع کرده اند باید به تنهایی مورد معالجه قرار گیرند و روش های گروهی مناسب آن ها نیست.

پارامتر های زیر برای این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است:

  • KKP : زاویه ی کیفوز سینه(the angle of thoracic kyphosis)
  • GKP : عمق کیفوز سینه (the depth of thoracic kyphosis)
  • KNT : زاویه ی انحراف بدن – انحراف خط C7-S1 را از خط عمودی صفحه فرونتال تعریف می کند.(نسبت به چپ و راست)
  • KPT : زاویه ی انحراف بدن انحراف جلویی و پشتی بدن را تعریف می کند.
  • UL :  تفاوت ارتفاع زاویه های کتف پایینی(the difference in the height of lower scapular angles)
  • UB : تفاوت عمق زاویه های کتف پایینی(the difference in the depth of lower scapular angles)
    (بتا نشان دهنده ی عمق زاویه ی کتف است.)
  • OL : تفاوت زاویه ی بین کتف پایینی و ستون فقرات ( the difference in the distance between lower scapular angles and spine)
  • ALFA : انحراف ناحیه ی کمری(lumbosacral)
  • BETA : انحراف مهره های کمر در ستون فقرات(thoracolumbar)
  • GAMMA : انحراف قفسه سینه فوقانی (the upper thoracic inclination)
  • KLL : زاویه ی لوردوز کمر(lumbar lordosis)
  • GLL : عمق لوردوز کمر (lumbar lordosis)
  • UK : انحراف ماکسیموم اسپینوس پراسس ها از خط C7-S1

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *