کف پا چطور باعث کمردرد میشود؟

اندازه گیری فشار کف پا، تاثیر بسیاری در شناسایی کمردرد یا عارضه های دیگر در ستون فقرات دارد. در این مقاله ارتباط کمردرد با فشار کف پا و عملکرد آن بررسی می شود.

آمار کمردرد و فاکتورهای خطرناک

18% از انسان ها از کمردرد رنج میبرند و 80% از انسان ها حتما در یک دوره خاص از زندگی، کمردرد را تجربه کرده اند. بنابراین کمردرد آمار بسیار بالایی در مقایسه با سایر بیماری ها دارد. بار مالی که کمردرد از جهت درمان و حتی از کار افتادگی افراد دارد بسیار مهم و قابل توجه است. در سال 1998، هزینه های درمانی مربوط به کمردرد در آمریکا 90 میلیارد دلار گزارش شده بود. همچنین هزینه های درمانی کمردرد برای انگلستان در سال 2000 ، 11 میلیارد و در سال 2001 در استرالیا 9 میلیارد دلار برآورد شده بود. درمان کمردرد یک چالش تلقی می شود، چون در 85 درصد از مواقع تشخیص پاناتومیکی برای آن وجود ندارد. گروهی از فاکتورهای خطرناک وجود دارند که دچار شدن به این عارضه را سریع تر می کنند. این فاکتورها شامل:

  • افزایش سن
  • جنسیت (در خانمها شایعتر است)
  • چاقی
  • شغل
  • عوامل روانشناسی و… می شوند.


مطالعه ای که بر روی کارمندان نظامی انجام شده بود نشان می داد، افرادی که کف پای صاف یا تقریبا صاف داشتند دوبرابر سایر افراد کمردرد های متناوبی بیشتری گزارش کرده بودند. اما با تحقیقی که به صورت کلینیکی با شاخص های تعریف شده انجام داده بودند، هیچ ارتباط مستقیمی بین کمردرد و قوس کف پا پیدا نکردند. اما به شکل آماری، مطالعه را بر روی 674 شخص ادامه دادند و گزارش کردند افرادی که کمردرد داشتند بیشتر احتمال صافی کف پا داشتند.
با وجود کمبود شواهد، وضعیت قوس کف پا و کمردرد احتمالا به یکدیگر مرتبط اند.  برای مثال نشان داده شده که ارتفاع قوس کف پا بر سرعت حرکت ستون فقرات در هنگام دویدن تأثیر گذار است.

روش اجرای تحقیق:

این تحقیق بر روی گروهی از شهر فرامینگهام در آمریکا انجام شده است. تمامی شرکت کنندگان در این مطالعه از لحاظ جسمی و روانی سالم بودند.
یک جدول از بدن با 10 ناحیه ی مشخص شده (شانه ها، آرنج ها، مچ دست، زانو ها، مچ پاها در دید از سمت جلوی بدن و گردن، بالای کمر، بخش میانی و پایینی کمر از دید پشتی بدن) در اختیار شرکت کنندگان قرار گرفت و از آن ها پرسیده شد: آیا احساس درد، تیرکشیدن یا خشک شدن در مفاصل خود دارید؟ از کسانی که پاسخ مثبت داده بودند خواسته شده بود بر روی جدول ناحیه ی مورد نظر خود را مشخص کنند.

اسکن پا و ارزیابی عملکرد پا در تست های استاتیک و داینامیک

هم وضعیت پا و هم عملکرد آن توسط اسکنر فشار کف پا Matscan بررسی شده بود. این سیستم از 2288 سنسور تشکیل شده است و داده ها را با فرکانس 40 هرتز دریافت می کند. دو نوع اسکن پا(استاتیک و داینامیک) از آن ها گرفته شد. برای اسکن استاتیک پا، یک گراف توزیع فشار از کف پای فرد که با دو پا بر روی دستگاه ایستاده در یک فریم گرفته می شود. برای اسکن داینامیک پا، افراد بر روی یک صفحه سنسوری در یک مسیر گام برداشتن راه می روند (دستگاه آنالیز گیت). تست راه رفتن برای هر پا ضبط می شود.
وضعیت پا توسط معیاری به نام Arch Index ( که نسبت طول یک سوم ناحیه ی میانی کف پا به طول کل پا به جز انگشتان است) اندازه گیری می شد. نشان داده شده که هر چه Arch Index بزرگتر باشد کف پا صاف تر است. این نتایج AI به چند دسته برای مردان و زنان به طور جداگانه تقسیم شده بود و قوس کف پا را به سه دسته ی

  1. قوس کف پای گود  (cavus)
  2. گروه مرجع با قوس کف پای نرمال
  3. قوس کف پای صاف (planus)

تقسیم میکند.

Arch Index رو همانطور که در شکل میبینید با تقسیم پا به 3 قسمت و صرف نظر از انگشتان با فرمول زیر محاسبه می کنند.
AI = B/A + B + C
عملکرد پا با محاسبه ی معیاری به نام CPEI (Center of Pressure Excursion Index) که مخفف کلمه ی “معیار پیمایش مرکز فشار پا” است، در تست داینامیک پا مشخص می گردد. برای محاسبه CPEI از گراف توزیع فشار کف پا در هنگام راه رفتن (تست داینامیک) استفاده میشود. به تصویر زیر دقت کنید، خط AD برای مشخص کردن یک سوم بالایی کف پا (forefoot) رسم شده است.یک خط فرضی از پاشنه پا به محل بین شست و انگشت اول رسم میکنیم. همچنین با استفاده از خروجی تست داینامیک اسکنر فشار کف پا، COP Line را بدست آورده ایم.

فاصله ی بین تقاطع خط فرضی و AD (نقطه ی B) و جایی که COP Line با خط AD برخورد می کند(نقطه ی C) اندازه گیری شده است. سپس این شاخص پیمایش مرکز فشار پا با نرمال سازی فاصله ی BC نسبت به عرض پا محاسبه می شود. بنابراین:
CPEI = BC/AD×100

در پایی که به هنگام راه رفتن به سمت داخل منحرف می شود(پرونیشن)، فرورفتگی منحنی مرکز فشار کاهش می یابد و در نتیجه ی آن مقدار شاخص CPEI کم تر می شود.

بر خلاف آن در پایی که به سمت خارج منحرف است(سوپینیشن)، فرورفتگی منحنی مرکز فشار افزایش می یابد و درنتیجه مقدار شاخص CPEI زیاد می شود. همانطور که AI نیز به گروه های مختلف بر اساس جنسیت تقسیم شده بود، نتایج به دست آمده از این شاخص نیز به 5 گروه بر اساس جنسیت تقسیم شدند و شرکت کنندگان بر اساس شاخص CPEI به سه دسته

  1. دارای پرونیشن
  2. گروه نرمال
  3. دارای سوپینیشن

دسته بندی شدند.

نتایج تحقیق اثر وضعیت کف پا بر کمردرد:

در این مطالعه به اهداف جالبی رسیده شده است:

  1. هنگام راه رفتن ، نیرویی به اندازه پنج برابر وزن بدن خود را روی هر پا قرار می دهید. اگر پا شوک ها را جذب نکرده یا آن را به درستی توزیع مجدد نکند ، اثر این شوک ها مستقیما به ستون فقرات منتقل میشود. غالباً این مورد در افرادی رخ می دهد که “صافی کف پا” دارند.
  2. باید پرونیشن ملایم پا همراه با راه رفتن و دویدن وجود داشته باشد. این یک حرکت ضروری است که امکان حرکت مچ پا را برای کاهش تأثیرات مخرب روی بدن با راه رفتن و دویدن فراهم می کند. اما حرکت بیش از حد پا به داخل (پرونیشن شدید) باعث چرخش پا به سمت داخل نیز می شود و بر وضعیت زانوها ، مفصل ران و کمر تأثیر می گذارد.
  3. همچنین سوپینیشن زیاد میتواند باعث ایجاد عارضه های کمر و باسن شود.

One thought on “کف پا چطور باعث کمردرد میشود؟

  1. نخجوان میگوید:

    با سلام و عرض ادب و احترام ، بنده ارادتمند شما نخجوان هستم ، مدیریت مرکز ارتوپدی فنی ، آیا میتوانم از مطالب بسیار مفید و نگارش همه پسند شما استفاده کنم ؟
    09035286535

    • Saleh میگوید:

      سلام و احترام
      باعث افتخار ما خواهد بود، لطفا جهت حمایت از پایاتک ذکر منبع بفرمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.