پاسچر چیست؟ چرا شناخت صحیح از پاسچر اهمیت دارد؟ وضعیت اکثر مشاغل به سمتی رفته که تعداد کمی از ما روزانه تحرک لازم برای بدن را داریم و همین موضوع سیستم اسکلتی، ستون فقرات و وضعیت بدنمون رو تحت تاثیر قرار داده. پاسچر (posture) به شکل بدن انسان گفته میشه و در واقع وضعیت اسکلتی عضلانی بدنه که برخی اوقات به خاطر تغییر در مفاصل و عضلات بافت های بدن از حالت طبیعی خارج میشه و اصطلاحا بهش پاسچر بد میگیم. علت این تغییرات هم عادت های نامناسب در رفتار های روزمرمونه مثل مدل نشستن، راه رفتن و حتی ایستادن.
پاسچر زمانی در حالت نرمال قرار داره که موقع ایستادن، بدن در یک تقارن و تعادل باشه. ارزیابی این تعادل با دستگاه آنالیز پاسچر یا آنالیز ناهنجاری های قامتی بدن قابل اندازه گیری هست.
عوارض و علائم ضعف پاسچر چیست؟
خیلی هامون به خاطر آگاهی کمی که نسبت به وضعیت درست پاسچر داریم دچار ضعف پاسچر میشیم و این ضعف به شکل های گوناگون خودش رو نشون میده از جمله علائمی که شاید خیلی هامون ندونیم:
- کم تحملی عضلات یا پائین اومدن آستانه خستگی عضلات
- سردرد
- قاعدگی دردناک
- افزایش فشار به عضلات و مفاصل
- آرتروز و….
اگر دوست دارید با انواع ناهنجاریهای پاسچر آشنا بشید به مقاله “معرفی انواع ناهنجاریهای قامتی” مراجعه کنید.
پاسچر مناسب در حالت نشسته و خوابیده چگونه است؟
پاسچر وضعیت نشسته
راحت ترین حالت های نشستن، حالت چهارزانو، دوزانو و نشستن روی صندلی و مبل هست. بدن ما در این حالات نمیتونه برای زمان زیادی راحت باشه. اما این در صورتیه که همین استراحت کوتاه مدت باعث آرامش میشه!! اما پاسچر مناسب برای نشستن وقتی هست که کمترین فشار به ستون فقرات وارد بشه. این حالت زمانی درست شکل میگیره که ستون فقرات، سر و سینه در راستای صحیح کشیده بشه. با پر کردن قسمت کشیده شده و صاف کردن سر و سینه، از خم شدن ستون فقرات جلوگیری میشه. در این حالت پاسچر به تعادل میرسه.


بهترین وضعیت بدن در هنگام خوابیدن برای سلامت پاسچر چیست؟
همه ما خواب رو شاخصی برای استراحت و آرامش بدن میدونیم. اگر در وضعیت خوابیده، پاسچر در حالت نامناسبی قرار بگیره، در طولانی مدت باعث بروز مشکلات جدی میشه. پاسچر وقتی در حالت مناسب قرار میگیره که به پهلو خوابیده باشید و پای پایینیتون رو کشیده و زیر پای بالایی یک بالشت کوچک قرار بدید.اگر جزو کسایی هستید که به دمر خوابیدن عادت دارید، حتما از یک بالشت کوچک زیر شکمتون استفاده کنید و فشار روی ستون فقرات رو کمتر کنید.


علت پاسچر ضعیف چیست؟
پاسچر نامناسب معمولاً یک دفعه به وجود نمیآید؛ بلکه به مرور زمان و در اثر عادتهای روزمرۀ اشتباه شکل میگیرد. خیلی از ما بدون اینکه متوجه باشیم، بدن مان را در وضعیتهایی قرار میدهیم که به تدریج عضلات را خسته، ضعیف یا نامتعادل میکند.
حرکات تکراری، نشستن یا ایستادن طولانی در حالت غلط، خم شدنهای اشتباه، کار زیاد با موبایل یا لپ تاپ، و حتی کم تحرکی میتوانند آرام آرام بدن را به یک الگوی نادرست عادت بدهند. این الگوها وارد ناخودآگاه ما میشوند و تبدیل به رفتار حرکتی ثابت میگردند.
در کنار این موارد، عدم تعادل عضلانی (یعنی بعضی عضلات بیشفعال و بعضی ضعیف باشند)، استرس، محیط کار نامناسب و حتی برخی مشکلات ساختاری بدن مثل گودی کمر زیاد یا قوز پشت نیز میتوانند باعث ضعیف شدن پاسچر شوند.
در نهایت تمام این عوامل کنار هم جمع میشوند و یک چرخه حرکتی غلط ایجاد میکنند؛ چرخهای که اگر اصلاح نشود، به مرور مشکلات اسکلتی عضلانی و دردهای مزمن را به دنبال دارد.


تشخیص پاسچر بد
تشخیص پاسچر بد یا ناهنجاری قامتی توسط متخصص به دو شیوه انجام میگیره. یکی از روش ها ارزیابی چشمی هست. روش بعدی با استفاده از دستگاه آنالیز پاسچر که با استفاده از تکنولوژی فتوگرامتری ،مشخصات قامتی، ناهنجاریهای ستون فقرات و اسکلت بدن انسان، عدم تقارن های موجود در قامت انسان و انحرافات محور بدن انسان رو ارزیابی میکنه.
چطور پاسچر را اصلاح کنم؟
پاسچر بد یا وضعیت بدنی نامناسب به مرور زمان و با انجام حرکات روزمره به صورت نادرست، ایجاد میشه و قوز پشتی و آرتروز از رایج ترین مشکلاتی هست که برای افراد به وجود میاره. در این شرایط با مراجعه به متخصص های طب فیزیکی، ارتوپدی فنی، فیزیوتراپی و بیومکانیک نسبت به آنالیز وضعیت پاسچر اقدام کنید. با مراجعه به متخصص، آنالیز ناهنجاری های بدن شما ارزیابی میشه و پروسه درمان آغاز میشه.
4 تمرین ساده برای بهبود پاسچر
در کنار درمان تخصصی، انجام چند تمرین ساده و روزمره میتونه به مرور وضعیت پاسچر رو بهتر کنه. این حرکات باعث میشن عضلات سفت شده کشیده بشن و عضلات ضعیف فعالتر بشن تا بدن کمکم به وضعیت طبیعی خودش برگرده.
میتونی روزانه ۳ تا ۵ دقیقه این تمرینها رو انجام بدی:
- Wall Slides (لغزش دستها روی دیوار)
- Glute Bridge (پل باسن)
- Hip Flexor Stretch (کشش فلکسور ران)
- Over-and-Backs (چرخش کنترل شده شانهها)
نحوه انجام هر تمرین رو می تونید در ویدئو زیر ببینید.
جمع بندی: چرا توجه به پاسچر اهمیت دارد؟
پاسچر مناسب فقط مربوط به ظاهر بدن نیست؛ بلکه روی کیفیت زندگی، توان عضلانی، سطح انرژی و حتی شیوه حرکت روزانه ما اثر میگذارد. اغلب مشکلات پاسچری به صورت آرام و تدریجی شکل میگیرند و تا زمانی که تبدیل به درد یا محدودیت حرکتی نشوند، متوجهشان نمیشویم.
توجه به پاسچر یعنی توجه به سلامت طولانی مدت بدن. با شناخت بهتر وضعیت بدنی، آگاهی از عادتهایی که موجب ناهنجاری میشوند، یادگیری چند اصلاح ساده و آنالیز پاسچر میتوان جلوی خیلی از دردهای آینده را گرفت. اگر مدتی است احساس میکنید بدنتان در حالت طبیعی قرار نمیگیرد، بهترین کار این است که وضعیت پاسچر خود را به طور تخصصی بررسی کنید تا مسیر بهبود با دقت بیشتری مشخص شود.

